Posts

Ka Environment katkum ka Bible

Image
Ka environment lane ka mariang ka dei kaba la pynlong da U Blei. Ha ka kitab Genesis la iathuh ia ngi shaphang ka jingpynlong jong U Blei ia kane ka pyrthei, ka duriaw bad ia kiei kiei baroh ba don ha ka. Ngi pule ha ka kitab Genesis ngi shem ba ha kaba nyngkong kane ka pyrthei ka long kaba khlem dur khlem dar, ym pat don eiei (ka dang long tang kum ka frame) ong ka Ktien jong U Blei. Genesis 1:1-2, "Ha kaba mynnyngkong U Blei u la thaw ïa ka bneng bad ïa ka khyndew. Bad ka pyrthei ka la long kaba khlem dur bad kaba suda, bad ka jingdum ka la long halor ka khmat ka jingjylliew, bad U Mynsiem U Blei u da khih halor ki um." Nangta ngi iohi U Blei u la pynlong ia ka khyndew bad u la ong ba kan pynmih speh ba ki jhur kin pynmih symbai bad ki diengsoh kin pynmih soh bad kynta ter ter (Genesis 1:11-12). U la pynlong ruh ia ki sim, ki mrad, ki dohkha bad kiwei kiwei. (Genesis 1:20-25) Haba U Blei u la lah pynlong u la khmih bad u iohi ba kiei kiei ki la long kiba bha ba...

Ki eriong ha ka Bible

Image
Haba ngi pule ha ka Bible ngi iohi ba ka ju don ka jingkhie eriong ba man ka por. U Jisu u iakynduh ia ka jingkhie eriong, ki synran ki iakynduh ia ka jingkhie eriong, ki Apostol ki iakynduh ia ka jingkhie eriong bad ha ka Testament Barim ruh ngi iohi ka don ka jingkhie eriong. Bad haba ngi peit, ha man ba ka eriong ka khie pyrshah ia ki briew jong U Blei ka don ka jingmut bad ka jingthmu ha ka. Kaba sngewtynnad ban tip ka long ba ka eriong kam ju lah satia ban pynsniew ia ki briew jong U Blei hynrei ka pynbha pynban. Ngin ia peit ia ki katto katne ki jingkhie eriong ha ka Bible bad kaei ka jingthmu bad kaei ka jinghikai ba ngi ioh lyngba kata ka jingkhie eriong. Bad shuwa ia kata nga kwah ban ong ba ka eriong ka dei ruh ka dur (symbolic) jong ki jingiashem jingiakynduh bad ki jingeh jingialeh ba wan ha ka jingim. To ngin ia peit: 1. Ka eriong bad u Jonah: Haba U Blei u la khot ia u Jonah ba un leit ban ialap pyrshah ia ka Nineveh bad haba u Jonah um treh ban leit hynrei ...

Ia ka jingim jong phi la buhrieh

Image
"Namar phi la ïap noh, bad ïa ka jingim jong phi la buhrieh lem bad U Khrist ha U Blei." Kolossai 3:3 Ha ka khyllipmat ba ngi kylla bamut bad pdiang ia U Jisu, ia ka jingim jong ngi la buhrieh noh lem bad U Khrist ha U Blei. Shuwa ban iaid shaphang, ngin ia peit halor kane ka kyntien "Buhrieh".  Buhrieh ka mut: 1) Buh ha kata ka rukom kaba yn nym don ba iohi.  2) Buh ha kata ka rukom ba kiwei kin ym ioh. 3) Buh ha jaka kaba shngain. Kata ka dei ka jingmut buhrieh. #-1. Haba ong ia ka jingim jong ngi la buhrieh lem bad U Khrist ha U Blei ka mut ba ka jingim jong ngi mynta ka don ha ka jaka kaba kiwei pat ki bor (u Soitan) kim lah ban iohi. Ngi don hapoh ka jingkah jong U Blei.  Salm 91:1  "Uta uba shong ha ka jaka barieh jong U Bahakhlieh Tam Eh, un ïoh ïaineh hapoh ka jingkah jong U Badonbor Baroh. " #-2. Kaba ar ka long ba mynta ka jingim jong ngi ka don ha ka jaka kaba kiwei pat ki bor (u Soitan) kin ym ioh ne shem satia. La buhrieh bha i...

Pynshong nongrim ia ka jingngeit ha ka jingieit

Image
"...ba U Khrist un shong da ka jingngeit ha ki dohnud jong phi; khnang ba haba la pynsuh thied bad ba la pynshong nongrim ha ka jingieit , phin long kiba khlaiñ ban shemphang lem bad ki riewkhuid baroh, kaei ka jingjlan, bad ka lynter, bad ka jingjylliew, bad ka jingjrong: bad ban tip ïa ka jingieit U Khrist kaba palat eh ïa ki jingtip; ba kumta, yn ïoh pyndap ïa phi shaduh ka jingdap U Blei baroh". Ephesos 3:17‭-‬19 Ka long kaba donkam ban hikai ia ki bangeit ban sngewthuh kham jylliew ia ka jingieit U Khrist uba la iap ïapli na ka bynta ki pop jong ngi halor ka diengphna bad ban pynshong nongrim ia ka jingngeit ha kata ka jingieit jong U Khrist. Ka jingpynshong nongrim ia ka jingngeit ha ki jingkyrkhu ne ki jingmanbha ka long kaba ma haduh katta katta ia u bangeit. Ki briew kiba pynshong nongrim ia ka jingngeit tang ha ki jingkyrkhu phin shem haba ki ia kynduh jingeh tang khyndiat eh ruh ki lah sdang khih, lah sdang ban pyrkhat balei ka jia kumne ia nga, ne tip ...

Ki briew jong U Blei bad ka Lockdown

Image
Ka jingshah khangdam (lockdown) ka dei kaba ju jia ia ki briew jong U Blei na ka por sha ka por. Ngi pule ha ka Bible ngi shem kiba bun ki briew jong U Blei ki mad ia ka jingshah khangdam (lockdown) ha ka jingim jong ki ha ki rukom bapher bapher. Ia uwei da kawei ka rukom, ia uwei da kawei pat ka rukom. Ngin ia peit katto katne na ka Bible shaphang ki briew jong U Blei kiba la mad ia ka jingshah khangdam bad kaei ba ki leh bad kumno ki long. 1. U Jeremiah : Ia u Jeremiah la khangdam (lockdown) ha kawei ka ïing-jah kaba la pynlong ïingbyndi bad hadien nangta la set ia u ha ka byndi poh-khrum kaba ktieh ha kaba u Jeremiah u la ngam ha kata ka ktieh sa ba un iap. Hynrei ka jingshitrhem jong u na ka bynta ka Ktien U Trai kam shym la lip noh. U iai long u Nongiathuhlypa jong U Blei haduh ka jingiap. (Jeremiah 37:1-15; 38:1-13) 2. U David : Ia u David Ia behthong da u syiem Saul ban ioh pyniap ia u namar ka jingbishni ba ki briew ki ai burom bad ki iaroh ia u hadien ka jingjop ia u Go...

Khlaw noh ia ka Khmat jong me

Image
Mathaïos 18:8-9, "Te lada ka kti jong me lane ka kjat jong me ka pynthut ia me, to ot noh ia ka, to bred noh ruh na me; ka kham bha ia me ban leit bsut dkoh ne kynriang sha ka jingim, ban ia kaba ioh artylli ki kti ne artylli ki kjat, bad ban bred ia me ha ka ding bymjukut. Bad lada ka khmat jong me ka pynthut ia me, to khlaw noh ia ka, to bred noh ruh na me; ka kham bha ia me ban leit bsut sha ka jingim tang kawei ka khmat, ban ia kaba ioh ar tylli ki khmat, bad ban bred ia me ha ka dujok ding." Shuwa ia kane ngi iohi U Jisu u hikai shaphang ki jingjynthut. U ong ba lada uno uno ruh u pynthut ia iwei na kine kiba rit kiba ngeit ha nga, ka la kham bha ba teh da u maw tylliat bakhraw bad bret sha duriaw (v.6),  U Jisu um sngewtynnad ba ki briew kin pynthut lane kin long ka daw ka jingjynthut ia ki bangeit ha U.  Hadien  kata u sdang ban kren ia kine ki kyntien, U ong ba lada ka kti lane ka kjat jong me ka pynthut ia me, ot noh ia ka bad to bret noh, ka kham bha...

Haba u Diengduh jong u briew u kylla long u Diengduh jong U Blei

Image
Intro : U Diengduh udei uta uba ki briew ki ju pyndonkam ialade ha ka ban iarap lane ban kyrshan ia ki. Khamtam ki nongap langbrot bad ki riew tymmen. Uta u dei u Diengduh. Ngin ia peit shaphang une u Diengduh na kaei kaba la jia ha ka jingim jong u Moses da kaba ngin ia peit na ka kitab Eksodos. U Moses u dei u nongap jingri uba ju ap (sharai) ia ki jingri jong u kthaw kurim jong u. (Esodos 4:1). Ha kawei ka sngi katba u dang ap ia kita ki jingri ha kawei ka lawbniap, bad katba u dang ialam ia kata ka kynhun jingri, u angel U Trai u la mihpaw ha u Moses napdeng kata ka law lynnong (v.2) bad na kata ka law lynnong U Trai u la khot ia u Moses (v.4). Lada ngi pule ter ter ngi iohi ia ka jingiakren hapdeng jong U Blei bad u Moses, ha kaba u Moses u la ai daw da kumne da kumtai, wat la U Blei u la batai bad pynshai ia u. (v.11 ter ter; 4:1). Hadien kata U Blei u la kylli ia u Moses, "Kaei kata kaba ha ka kti jong me? (v.2) bad u Moses u la jubab, "U Diengduh" ...